NIEUWS
Zeegaten tussen Waddeneilanden lijken kraamkamer voor ruwe haai
18 juli 2022
Onderzoekers van het project Swimway Waddenzee hebben afgelopen week verschillende pasgeboren ruwe haaien gevangen rondom Terschelling en Ameland. De haaien werden gevangen voor onderzoeksdoeleinden. De vangsten sluiten aan bij signalen van garnalenvissers. De garnalenvissers geven aan dat ze af en toe jonge haaien aantreffen in hun vangst wanneer ze in het waddengebied vissen. De eerste expeditie van de onderzoekers bevestigt het beeld dat de Waddenzee wordt gebruikt als geboortegrond voor de ruwe haai. Dat is hoopvol nieuws voor de ruwe haai, waarmee het wereldwijd slecht is gesteld.
Onderzoek: pionieren en een beetje geluk hebben
Om de functie van de Waddenzee in de levensloop van de ruwe haai nog beter in beeld te krijgen probeerden de onderzoekers de grote vrouwtjes (moeders) te vangen en die te voorzien van een satellietzender. Hiermee kunnen de vissen worden gevolgd en kan worden bepaald wanneer in het jaar ze aanwezig zijn in ons kustgebied. Helaas zijn de grote vrouwtjes tijdens de expeditie niet gevonden. Wel werden er vier pasgeboren haaienpups van 28 tot 37 centimeter aangetroffen, maar deze zijn niet groot genoeg om te voorzien van een zender. De onderzoekers hebben de ambitie om op een later moment nog een keer uit te varen en dan volwassen dieren te vangen om te kunnen zenderen.
Swimway Waddenzee
Binnen het project Swimway Waddenzee wordt het gebruik van de Waddenzee door verschillende vissoorten bestudeerd, om hiermee adviezen te kunnen geven voor beheer en herstel van de visstand. Dat is hard nodig, want uit monitoringgegevens blijkt dat de hoeveelheid vis in de Waddenzee fors is afgenomen.
Grote vragen over vis
Het onderzoek naar haaien moet helpen bij het beantwoorden van één van de vele vragen die we hebben over de Waddenzee en vis: hoe gebruiken grote vissen de Waddenzee? Binnen het project Swimway Waddenzee zijn onderzoekers ook nog op zoek naar antwoorden op vragen als ‘wat betekenen schelpdierbanken voor vis’ en ‘hoe gebruiken schoolvormende vissen de Waddenzee?’.
foto: Jena Edwards
LAATSTE NIEUWS
Ter afsluiting van het project Waddentools Swimway Waddenzee zijn alle bevindingen van het project samengevat en vertaald naar beheeradviezen. Adviezen bedoeld om de functie van de Waddenzee voor vis te versterken. Immers, naast een flyway voor vogels vervult de Waddenzee ook een belangrijke swimwayfunctie voor vis.
Vijf jaar lang hebben meer dan twintig onderzoekers nieuwe ecologische kennis verworven over de onderwaternatuur van de Waddenzee, een vaak onderbelicht maar belangrijk onderdeel van dit ecosysteem. De projecten Waddenmozaïek en Swimway Waddenzee richtten zich specifiek op dit aspect van de Waddenzeenatuur. De resultaten hebben belangrijke ontdekkingen opgeleverd over het onderwaterleven, die op 25 maart gepresenteerd worden. Daarbij ligt de nadruk op de toepassing van deze bevindingen in toekomstig beheer.
Vijf jaar lang hebben meer dan twintig onderzoekers nieuwe ecologische kennis verworven over de onderwaternatuur van de Waddenzee, een vaak onderbelicht maar belangrijk onderdeel van dit ecosysteem. De projecten Waddenmozaïek en Swimway Waddenzee richtten zich specifiek op dit aspect van de Waddenzeenatuur. De resultaten hebben belangrijke ontdekkingen opgeleverd over het onderwaterleven, die op 25 maart gepresenteerd worden. Daarbij ligt de nadruk op de toepassing van deze bevindingen in toekomstig beheer.
Grote vissoorten die in de zomer in de Waddenzee leven, blijken ’s winters een flinke reis te maken. Dat ontdekte promovenda Jena Edwards door de vissen een zender te geven. Ook zag ze hoe gezenderde dieren heel specifieke plekken van de Waddenzee gebruiken, kennis die van pas komt bij het beheer van de Waddenzee.
Kwelders blijken belangrijke leefgebieden voor sommige vissoorten in de Waddenzee. Daarbij hebben vissen een duidelijke voorkeur voor kwelders met meer natuurlijke kenmerken, zoals een geleidelijke zoet-zoutovergang. Dat blijkt uit promotie-onderzoek van Hannah Charan-Dixon.
Dankzij een heel palet aan innovatieve onderzoeksmethoden weet promovenda Margot Maathuis nu veel meer over de rol van de Waddenzee in de levenscyclus van onder andere de haring.
Hoe zal het met de vissen in de Waddenzee gaan als de omstandigheden veranderen? Wat als het water veel warmer wordt? Promovendus Bass Dye onderzocht, vanuit het project Waddentools Swimway Waddenzee, temperatuurvoorkeuren van vissen en maakte daarmee een voorspellingsmodel.
Wij nodigen u van harte uit voor het eindsymposium van de onderzoeksprojecten Waddenmozaïek en Waddentools Swimway. Dit symposium is een gelegenheid om de nieuwste inzichten en resultaten te ontdekken die direct van belang zijn voor het beheer en beleid van het Waddengebied.
Een nieuwe studie in het ICES Journal of Marine Sciences laat zien dat jonge haring en sprot in de Nederlandse Waddenzee voornamelijk opportunistisch eten, zonder een sterke voorkeur voor specifieke prooien. De conditie en het dieet van deze pelagische vissen vertonen een duidelijk seizoensgebonden patroon.
De Waddenzee is van cruciaal belang voor de levenscyclus van vele vissoorten. Sinds de jaren tachtig nemen de populaties migrerende vissen in dit gebied af. De oorzaak van deze afname is nog niet duidelijk.
